Artikel ini adalah sebahagian daripada siri Kajian Kes Kelestarian Global, yang menonjolkan bagaimana pelbagai rantau menguruskan sisa pembinaan, sistem kitar semula, dan amalan pembersihan berskala besar dalam industri pembinaan.

Menganggar Jumlah Sisa Sebelum Memulakan Projek Pembinaan

Pengenalan

Pernah tak anda terkejut tengok betapa banyak sisa binaan terkumpul selepas projek siap? Ini antara cabaran utama kontraktor dan pemilik projek. Kalau tak dirancang dengan betul, kos buang sisa boleh naik mendadak. Jadi, anggaran jumlah sisa sebelum projek bermula sangat penting untuk kawalan bajet dan kelancaran kerja. Mari kita faham bagaimana cara terbaik untuk menganggar jumlah sisa binaan dengan tepat.

Apa Itu Sisa Pembinaan

Definisi Sisa Pembinaan

Sisa pembinaan merujuk kepada bahan lebihan, rosak, atau terbuang semasa proses binaan. Ia termasuk kayu, konkrit, besi, kaca, plastik, dan bahan pembungkus.

Jenis-Jenis Sisa Binaan

Sisa Tidak Berbahaya

Contohnya kayu, simen, batu, pasir, dan jubin pecah.

Sisa Berbahaya

Termasuk bahan kimia, cat, minyak, atau asbestos yang memerlukan pelupusan khas.

Mengapa Penting Menganggar Jumlah Sisa Lebih Awal

Menjimatkan Kos Projek

Apabila anda tahu jumlah sisa lebih awal, anda boleh rancang bajet untuk pengangkutan dan pelupusan dengan tepat. Tak ada pembaziran masa atau wang kerana lebihan bahan.

Memastikan Tapak Lebih Tersusun dan Selamat

Sisa yang tak diurus boleh mengganggu pergerakan pekerja dan meningkatkan risiko kemalangan.

Memenuhi Piawaian Alam Sekitar

Undang-undang menuntut pelupusan sisa secara bertanggungjawab. Anggaran awal bantu anda patuhi garis panduan tanpa melanggar peraturan.

Langkah-Langkah Menganggar Jumlah Sisa Pembinaan

1. Analisis Reka Bentuk dan Lukisan Projek

Mulakan dengan melihat pelan bangunan. Setiap bahagian—dinding, lantai, bumbung—menggunakan bahan tertentu yang boleh dikira.

2. Kira Jumlah Bahan yang Diperlukan

Gunakan senarai kuantiti (Bill of Quantities). Ini asas untuk tahu berapa bahan akan digunakan dan berapa yang berpotensi menjadi sisa.

3. Gunakan Purata Peratus Sisa Mengikut Jenis Bahan

Contoh Purata Sisa Mengikut Bahan

• Kayu: 10–15%
• Simen & konkrit: 5–10%
• Besi: 2–5%
• Kaca & jubin: 3–8%
  Dengan anggaran ini, anda boleh kira jumlah sisa yang mungkin berlaku.

4. Pertimbangkan Kaedah Pembinaan

Projek menggunakan prefabrication biasanya menghasilkan kurang sisa berbanding kerja binaan konvensional.

5. Semak Data Projek Terdahulu

Rujuk rekod projek sebelum ini untuk dapatkan nisbah sisa sebenar. Data ini sangat membantu menilai ketepatan anggaran anda.

6. Libatkan Kontraktor dan Subkontraktor

Mereka lebih tahu corak pembaziran sebenar di lapangan. Dengan input mereka, anggaran jadi lebih realistik.

7. Gunakan Teknologi atau Perisian Pengurusan Sisa

Kini ada banyak aplikasi yang boleh bantu mengira jumlah sisa secara automatik berdasarkan pelan dan jenis bahan.

Faktor Yang Mempengaruhi Jumlah Sisa Binaan

Jika anda ingin melihat bagaimana isu penghasilan sisa ini ditangani pada skala industri di negara kita, baca juga artikel berkaitan: Pengurusan Sisa Pembinaan di Malaysia. Ia menghuraikan jenis sisa, punca utama, kesan alam sekitar dan strategi pengurusan yang digunakan di Malaysia.

Kesilapan Dalam Reka Bentuk

Reka bentuk yang kerap berubah akan hasilkan sisa tambahan kerana bahan perlu diganti atau diubah.

Kaedah Penyimpanan Bahan Yang Tidak Betul

Semen rosak, kayu lembap, atau bahan tercemar boleh jadi punca sisa tanpa disedari.

Kualiti Pekerja dan Pengawasan

Pekerja yang kurang mahir mungkin guna bahan berlebihan atau buat kesilapan potongan.

Cuaca dan Faktor Luar

Hujan atau panas melampau boleh merosakkan bahan yang disimpan di tapak.

Teknik Mengurangkan Sisa Selepas Anggaran Dibuat

Gunakan Kaedah ‘Just-in-Time Delivery’

Pesan bahan bila perlu sahaja supaya tak berlaku lebihan simpanan atau bahan rosak.

Kitar Semula dan Guna Semula Bahan

Kayu, batu, dan besi boleh diguna semula untuk kerja lain.

Latih Pekerja Tentang Kesedaran Sisa

Kadang-kadang, punca pembaziran datang daripada sikap pekerja yang tidak berhati-hati. Latihan berkala boleh kurangkan masalah ini.

Pilih Pembekal Yang Bertanggungjawab

Pilih pembekal yang menyediakan bahan dengan pembungkusan minimum atau boleh dikitar semula.

Kesan Jika Tidak Menganggar Jumlah Sisa Dengan Betul

Kos Buangan Meningkat Drastik

Sisa berlebihan perlukan lebih banyak lori, tong RORO, dan masa kerja tambahan.

Tapak Kerja Menjadi Semak dan Bahaya

Sisa yang tidak diurus boleh halang laluan dan sebabkan kecederaan.

Imej Profesional Tercalar

Pemilik projek mungkin hilang keyakinan bila lihat tapak tidak terurus.

Contoh Pengiraan Anggaran Sisa Binaan Ringkas

Senario Projek Rumah 2 Tingkat

Contoh: Projek guna 20 tan bahan konkrit. Dengan purata sisa 5%, jumlah sisa = 1 tan.

Tambah Sisa Dari Kayu dan Logam

Kayu 10% daripada 2 tan = 0.2 tan, logam 3% daripada 1 tan = 0.03 tan.

Jumlah Keseluruhan Sisa Dijangka

1 + 0.2 + 0.03 = 1.23 tan sisa binaan keseluruhan. Dengan data ini, anda boleh rancang saiz tong RORO dan bajet pelupusan.

Cara Melaporkan dan Merekod Sisa

Catat Setiap Hari Jumlah Sisa Dibuang

Gunakan borang atau aplikasi digital untuk jejak jenis dan jumlah sisa.

Audit Bulanan Untuk Penambahbaikan

Lihat semula laporan dan cari bahagian projek yang hasilkan sisa terbanyak.

Kesimpulan

Menganggar jumlah sisa binaan sebelum projek bermula bukan sekadar langkah tambahan, tapi keperluan asas bagi setiap kontraktor yang mahu menjimatkan masa, wang, dan menjaga reputasi. Dengan perancangan rapi, anda bukan saja elak pembaziran, tapi juga bantu alam sekitar. Ingat, sisa yang tidak diurus bukan sekadar kos—ia mencerminkan kecekapan pengurusan projek anda.

Soalan Lazim